Accountancy

Controleverklaring omtrent de getrouwheid van een verantwoording

De controleverklaring

Deze term wordt maatschappelijk het meest gebruikt als naam voor de verklaring van een accountant. Het is echter niet de meest gegeven verklaring bij een jaarrekening. Voor tienduizend ondernemingen is door de wet bepaald dat er op de jaarrekening accountantscontrole moet plaatsvinden (Burgerlijk Wetboek II, titel 9). Daarnaast worden nog eens enkele duizenden jaarrekeningen ‘op vrijwillige basis' gecontroleerd. Naar schatting zal voor enige honderdduizenden jaarrekening de samenstellingsverklaring worden afgegeven.

De controle van een accountant resulteert in een controleverklaring. Een goedkeurende controleverklaring impliceert dat een gebruiker met een gerust hart beslissingen kan nemen op basis van de gecontroleerde informatie. Aandeelhouders kunnen zich zo bijvoorbeeld een beeld vormen van de onderneming waarin ze beleggen. Overheidsinstanties kunnen ze gebruiken bij de beslissing om subsidies te verstrekken. En voor banken is gecontroleerde informatie van belang bij een beslissing over een kredietaanvraag. Het nut van de controleverklaring is dus voor elke gebruiker anders.

De meest voorkomende  van dit type controleverklaring heeft betrekking op de jaarrekening. In de controleverklaring staat het oordeel van de accountant over de door hem gecontroleerde jaarrekening. Deze verklaring kan een goedkeurende verklaring, een afkeurende verklaring, een oordeelonthouding dan wel een verklaring met een beperking zijn.

Beoordelingsverklaring

Het gebruik van de beoordelingsverklaring is beperkt. In feite doet een goedwerkende accountant bij het vervullen van zijn samenstellingopdracht al veel van de werkzaamheden. Het is aan de klant om te vragen naar de extra mogelijkheden en kosten om een beoordelingverklaring te krijgen. Bijvoorbeeld indien derden (zoals participatiemaatschappijen) deelnemen en de directie tevens aandeelhouder is. Een situatie die kan vragen om een cijfermatig onderzoek. Bij een beperkte omvang van de onderneming zijn er meestal beperkingen in de controlemogelijkheden van de accountant. Deze worden niet door de accountant veroorzaakt. Hij constateert ze indien de administratieve organisatie van de onderneming niet op rationele wijze zodanig kan worden ingericht, dat voldoende garanties aanwezig zijn dat alle omzet wordt verantwoord. In dat geval kan de accountant een beoordelingsopdracht aanvaarden.

Samenstellingsverklaring

De meest voorkomende verklaring vaneen accountant is de samenstellingverklaring. Ondernemers doen voor het samenstellen van de jaarrekening vaak een beroep op de deskundigheid van de accountant, met name voor wat betreft de verslaggeving. Dit is niet verplicht. De ondernemingsleiding is zelf verantwoordelijk voor het opmaken van een jaarrekening. Afhankelijk van de manier waarop de onderneming wordt gedreven (bijvoorbeeld als eenmanszaak of besloten vennootschap), moet bij het opmaken van de jaarrekening aan verschillende eisen worden voldaan. Voor veel jaarrekeningen in het MKB zijn er weinig of nauwelijks voorschriften. Ondernemers worden in de meeste gevallen wel geacht verantwoording af te leggen over hunbedrijfsvoering. Bijvoorbeeld aan de fiscus, de kamer van koophandel, de bank en de aandeelhouders.